Ahmet Turan Alkan

Her Ayın 3. Cuması

Divan Salonu/19.00

İdris Küçükömer’in Penceresinden Siyaset

Buz gibi hava ve beraberindeki şiddetli yağmur bile Divan Salonu’nun dolmasını engelleyemedi. Post sahibi Ahmet Turan Alkan hocamız sohbetin konusunun zamanında pek bilinmeyen ve dikkate alınmayan yazar İdris Küçükömer olacağını belirterek sözlerine başladı:

“Fakülte son sınıftayken İdris Küçükömer’in adını duydum fakat o zaman söylediklerinin tesiri benim için küpe atılan bir bilye kadar boştu. Dört kitabı var. 60’lı 70’li yılların siyasetini daha iyi bir şekilde kavramak açısından bu kitapların okunması gerçekten faydalı olacaktır.”

Sohbette Küçükömer’in, “Batılılaşma ve Düzenin Yabancılaşması” adlı eserinden hareketle, sağcı ve solcu partilere dair getirdiği, dönemine göre aykırı kabul edilen, yorumlar ve eleştiriler üzerinde durdu. Bunlardan en aykırısı hiç şüphesiz yazarın dönemindeki sağcı partilerin aslında solcu, solcu partilerinde esas itibariyle sağcı olduğu görüşüydü. Son yüzyıl siyasetiyle ilgili olarak bu fikirler konuşulurken amaçlanan, belirli bir ideolojinin kabul edilmesi değil, siyasi alanda beyin jimnastiği yapmaktı. KOCAVlılar,  hocamızın tatlı üslubunda sunulan farklı fikirleri, kendi terazilerinde tartma imkânı buldu.

‘‘İdris Küçükömer 1925 doğumlu 1987’de de vefat etmiş; sosyalist cenahtan gelen birisidir. Dolayısıyla 60, 70 ve 80 dönemlerini görmüş birisi. 27 Mayıs darbesinde 30 yaşlarında genç bir asistan.

İdris Küçükömer’in ana sosyalist bloktan ayrılarak tek başına zihni faaliyetlerde bulunduğu dönemlerin neticesi olarak 69 yılında ‘Batılılaşma ve Düzenin Yabancılaşması’ adlı eseri ortaya çıkmıştır. Bu kitap bir ezber bozma kitabıdır. En sansasyonel tezi şudur; ‘Türkiye’nin solcuları gericidir. Üretim güçlerinin gelişmesinden yana tavır takınmazlar. Tek merkezli, yukardan aşağıya otoriter bir örgütlenmeyi savunurlar. Halkı da sürü olarak görürler. Bunlar iktidarı kontrol etmek üzere kendilerini biçimlendirmişlerdir. Toplumsal önderlikleri kalkınmacı istikamette değildir. Basit olarak, makyaj türünden inkılâpçılık ve devrimcilik yaparlar. Ama üretim ilişkilerini değiştirici inkılâp yapmaya güçleri yetmez.’

60’lı yıllardan sonra CHP koalisyonları var, daha 73’te bir miktar oldu.  Sonra 90’lı yıllarda koalisyon hükümetleri oldu. Şunu gördük ki, kalkınmacı perspektifleri yok. Veya şunu gördük; ilerlemeci sağcılar iktidarda çok uzun süre kaldıkları için solcularda hep bunları kötüledikleri için kalkınmaya karşıymış gibi bir görüntü veriyorlar. Solun sırtına böyle bir imaj geldi, yapıştı. İdris Küçükömer kısaca bunu söylüyor. Buna bağlı olarak diyor ki Türkiye’nin ilericileri sağ cenahta görülen geniş İslamcı halk kitleleridir. Burada basit bir ileri, geri tarifi koyuluyor. Şöyle ki üretim artışına hangi model oy veriyorsa o kesim ilericidir. Üretim modelinde geriliği savunanlar da gericidir. Bunun yanında bu ilericiler hem dünyayı hem de ahreti talep ediyorlar. Bu istekleri üretim güçlerini destekler niteliktedir.

60 anayasası gerici ve antidemokratik bir anayasadır diyor İdris Küçükömer. Gerici bir anayasadır çünkü halkı tehdit olarak algılıyor. Hâlbuki bu 60 anayasası sosyalistlerin gözünün bebeği. Bizdeki siyasi sistem parlamentoya güvensizlik üzerine inşa edilmiştir.’

Türkiye’nin sivil toplum ilişkilerinin kurulmasının önündeki engeller Türkiye’nin ilerici olduğu sanılan güçleridir. İdris Küçükömer bu şekilde ifade ediyor kitabında. İlericiler kimlerdir bugün, laikler, askerler, büyük iş adamları, üniversite, bürokrasi, sanatçılar…’’

Ahmet Turan Alkan İdris Küçükömer’in “Batılılaşma ve Düzenin Yabancılaşması” adlı kitabından son yüzyıla dair çarpıcı ve üzerinde düşünmeye sevk eden örnekler verdikten sonra, bu dönemi başarılı bir şekilde yansıtan Kemal Tahir, Reşat Nuri Güntekin gibi romancıların da gençler tarafından mutlaka okunması gerektiğini söyleyerek sohbetini noktaladı.

                                                                       Hilal Atikenur ÜNLÜER

                                                                                 (İhtisas II)